با سرب، فوتون های نور يا مدارهای ديجيتال: نقش کلمه بر روی کاغذ صنعت و فرهنگ در روند تکامل اجتماع انسانی دو جزء وابسته و جدائی ناپذيرند. همان طور که صنعت ابزار های لازم برای جنگ و خشونت را به جامعه انسان ها وارد کرد، قادر شد در نقطه مقابل آن راه فرهنگ و خوی تمدن گستر آدمی را هم هموار کند. نقطه اوج اين فتح طلائی اختراع صنعت چاپ به دست يوهانس گنس فلايش گوتنبرگ در سال های 1440 تا 1450 ميلادی بوده است. گوتنبرگ با اختراع خود در قرون وسطی انجيل مقدس و بسياری ديگر از متون کلاسيک را تبديل به کتاب چاپ شده کرد، تا در اختيار عموم قرار بگيرد (تصوير 1). صنعت چاپ در تحول تاريخی خود سه دوره را سپری کرده است، دوره صنعتگری کوچک، دوره صنايع بزرگ ماشينی و دوره صنايع مدرن.
تصوير 1
عصر صنعتگری
در اين دوره صنايع اتوماتيزه شده ماشينی هنوز پا نگرفته بودند، دستگاه های چاپ با حروف سربی کار می کردند و فرم دهی آن ها با دست صورت می گرفته است. روش چاپ گوتنبرگ به صورت اهرم های پرس دستی با حکاکی حروف بود که تا قرن نوزدهم ادامه داشت، يعنی قدمتی نزديک به 500 سال. در تصوير 2 يک کارگاه چاپ در قرن 18 ميلادی نمايش داده شده است.
تصوير 2
تصوير 3 کاغذهای فرم بندی شده برای کار صحافی در همان دوران را نشان می دهد. اين ها نمونه ای از روش کار گوتنبرگی در صنعت چاپ هستند.
تصوير 3
عصر صنايع بزرگ و انقلاب صنعتی
حروف چينی ماشينی با دستگاه های اتوماتيک از مشخصات صنعت چاپ در دوره ای است که از قرن نوزدهم آغازشد. از پيشتازان اين دوره لينو تايپ (تصوير 4، اوتگار مرگنت هالرز) و مونو تايپ (تالبوت لنزتانز) در سال 1965 بودند. با اين دستگاه ها می توان به راحتی گذار به دوره چاپ نوری (افست) از دهه 70 را پی گيری کرد. اين تحولات در چاپ تصاوير رنگی نيز صورت گرفت. در سال های 1796 تا 1798 با اختراع اولين دستگاه ليتوگرافی و چاپ سنگی توسط زينفلدرتحولات اساسی ايجاد شد. او با دستگاه کروموليتوگرافی اختراعی اش موفق شد تصاويری با رنگ های بسيار طبيعی توليد کند. گئورگ مايزن باخ در سال های 1882 تا 1889 اولين مبتکر روش تجزيه نقطه ای تصوير و انتقال آن ها به صفحاتی از جنس روی بود.
تصوير 4
عصر مدرن
در حال حاضر الکترونيک عرصه های مربوط به متن و تصوير را فتح کرده است. از دهه هفتاد دستگاه های حروف چينی نوری سيستم های سنتی چاپ با حروف چينی سربی را کنار زدند. حروف در اين سيستم يا به صورت فيلم سياه سفيد منفی و يا به طورالکترونيکی به صورت داده های ديجيتالی ذخيره می شوند. برای توليد عکس از دستگاه های الکترونيکی (اسکانر) استفاده می شود. نرم افزار متن و تصوير را صفحه بندی می کند و فايل ذخيره شده را با يک دستگاه نورافکن بر روی يک فيلم مخصوص ذخيره می کند. اولين ماشين چاپ ديجيتال با نام ديجی ست اکنون در موزه تاريخ آلمان نگهداری می شود. تصوير 5 يک نمونه از ايستگاه های چاپ ديجيتال (دسک تاپ پاپليشينگ) را نمايش می دهد.
تصوير 5
در عصر مدرن پيشرفت صنعت چاپ به سوی چاپ ديجيتال تمايل دارد. با سيستم های ديجيتالی روش های توليد فيلم و زينگ با کار مستقيم نرم افزار جايگزين می شود و عمل چاپ بدون تدارکات واسطه ای صورت می گيرد. از اين رو با اين روش توانائی انعطاف پذيری در تيراژ مورد نظر به مراتب بالاتر از روش چاپ افست است. سفارش دهنده برای چاپ کتاب های با تيراژ کم و يا متوسط می تواند با قيمتی مناسب تر از روش های چاپ سنتی سفارش خود را عملی کند. از سوی ديگر کيفيت چاپ ديجيتال با شتاب به رقابت با چاپ افست پرداخته است. در سطح کنونی از صنعت چاپ ديجيتال در اکثر موارد ممکن شده است همان کاغذهائی را که برای افست به کار می روند، در اين روش نيز به کار گيرند.
منابع:
موزه تاريخ آلمان، سايت وی کام